Nalibot mo na bala nag bilog nga isla sg Negros, nakita ang pinakamatahum nila nga mga lugar kag nabal-an ang ila kultura samtang nagatilaw sg ila nanarisari nga mga produkto sa sulod lamang sg isa ka oras? Updi ko, lakat ta sa Panaad..

Ready? larga ta sa Sur!

First stop, Pulupandan! Ang pagpangisda amo ang mayor nga palangabuhian sg nga tawo sa Pulupandan, amo siguro nga ang ila booth nagapakita sg isa ka fishing boat. Ang Pulupandan dungkaan man sg mga nagabyahe halin sa kaingud nga mga isla pareho sg Guimaras kag Panay. Isa ka proyekto nga magakonekta sa Negros kag Guimaras ang ginapatigayon subong sg sini nga munisipalidad. Daw ala Marcos Highway?

hmmmm…

Next stop, Bago City. Ang major attraction sg Bago City booth indi ang makita mo sa atubang ukon sulod sini, kundi ang ara sa likod sini. Pagtapak mo sa gwa (sa likod), makabatyag ka gid nga na transport ka sa isa sa mga kabukiran sg Bago. At least, i felt that way. Katahum sg ila ginhimo nga busay. Daw tuod-tuod gid.

Since wala ko kasulod sa Valladolid, labay lang kita… deretso ta Pontevedra.

3rd Stop: Sa Pontevedra booth makita ang mga nagakalain-lain nga mga palangabuhian sang mga pumuluyo didto. Isa na diri ang paghurno sg mga banga, kalan kag mga kagamitan halin sa dagâ(clay), subong man ang paghimo sg mga kagamitan nga halin sa kahoy. Ang Pontevedra amo ang ikaapat nga munisipalidad sur nga bahin sg Negros Occidental.

La Carlota, here we come!

4th Stop: La Carlota City. Another crowd favorite is La Carlota City booth. Ang tukar sg ila mga drumbeaters bation pa sa gwa sg Panaad Park, so imposible gid nga mamiss mo ukon indi mo marecognize. Sg una, kilala lamang ang ini nga syudad bangud sa ila matam-is nga tubo kag galingan. Subong, ang La Carlota madamu na gid sg ipabugal, kag isa na di ang ila Pasalamat Festival kung sa diin ang pinakasagad nga mga drumbeaters sa Negros nagapasundayag sa ila mga dalanon.

5th Stop: La Castellana.. Daw tyenda gid ang atmosphere diri. Magpasulod ka sa booth, maagyan mo ang ila mga produkto sa gwa. Mga crafts nga halon sa banig kag mga presko nga prutas ang ila main products. Wala na ko nakasulod sa booth gid kay saw kadulom kag kagutok… 

6th Stop: Moises Padilla. Obviously, farming ang main industry diri sa Moises Padilla. This is another place here in the province nga wala ko pa nakadtuan. Kung taga diri ka, storyahi ko.

7th Stop: Hinigaran. Wala ko di kasulod so wala gid ko may mahambal parti diri.. Kung kasulod ka, ikaw sugid. hehehehee

8th Stop: Binalbagan. Imbisibol (?).

9th Stop: Himamaylan City. A deserted and empty booth, Himamaylan’s. ti, wala gid ko may mahatag nga impormasyon diri, dugang pa nga wala pa ko diri kakadto. The booth looks like a fortress nga may mga hagdanan pakadto sa dalum (underground?) kag may tower sa babaw. Entirely built from stone. Daw guba nga simbahan.. ambot. Suno sa akon gamhanan nga mapa, ang himamaylan ika-3 nga syudad sur sg Bacolod city.

10th Stop: Kabankalan City. Can somebody enlighten me kun ano ni ang ga-curve nga may bato sa ibabaw? di ko kaintindi…  kag ang mga tawo nga napamangkot ko wala man hinalung-ong kun ano ina. Must be something really important kay ara gid da sya sa prente. Anyway.. Kabankalan booth is… a booth.

11th Stop: I forgot kun sa Ilog ni ukon sa Candoni… All i can remember is, deserted ini sya except for a sleeping (or was it dead?) dog nga gapanimahu. Higko-higko pa kag may mga stairs nga pasaka sa mga buho na perti ka dulom. Gapalanindog balahibo ko sa sulod kay daw matyag ko ya daw torture chamber.. waaaaaaaaaaaa! me and my overactive imagination. But i’ll bet my baog na kuko sa tiil nga may natabu na diri nga indi maayu.. shiver shiver shiver.

12th Stop: Cauayan. see 7th Stop.

13th Stop: Sipalay City. Ginapasundayag sg Sipalay City paagi sa isa ka photo exhibit ang madamu kag matahum nila nga mga tourist attractions, ilabi na gid ang white sand beaches kag diving resorts nila nga kilala na sa bug-os nga kalibutan. Matahum kag de-kalidad man ang mga crafts nga himo sa sg mga pumuluyo sa Sipalay. Ive been there so i can say that for a fact. Ang Sipalay ang ulihi nga syudad nga nahamtang sa sur nga bahin sg probinsya.

14th Stop: Hinobaan. Last stop for the south tour. I dont have anything good or informative to say about this booth so i’m not going to say anything na lang. OK. It’s a big booth.

Mahaw ta anay.. kapoy lagaw… Popcorn anyone? pahu? inasal? hotdog? pyaya? Buurp.

Pa-Norte na ta!

15th Stop: San Carlos City. Absent!

16th Stop: Calatrava. Wow! Kung caveman ko kag amo ni akon balay.. I wouldn’t mind. Madala lang ko kutson damudamu. Amo ni ang kweba na indi ka gid mahadluk magsulod, and this cave–er, booth, is courtesy of the Municipality of Calatrava. Diri gid ko nadugayan. Obvious gid nga feel at home ako diri, ehehehehe! Anyway, aside from the almost-authentic interior, ang pinaka namian ko di ang display nila sg exotic kag extinct(?) wildlife species. Wala ko galing napiktyuran kay naubos na akon battery sa cam.. Calatrava is popular for its caves, kag ini gali ang munisipalidad bag-o ka makalambot sa San Carlos City. almost Oriental na.

17th Stop: Toboso. Ambot kung diin dampi, yawan ko pangita.

18th Stop: Escalante City. Kada masambit gani ang ini nga lugar, ang madumduman gid dayun ang masaker nga natabu diri.dugay na ini pero wala gihapon nalimtan sg mga tawo, although I’m sure the people back there are really trying. Ini siguro ang rason kun ngaa asta subong daw may landong nga nagapabilin sa sini nga lugar.. Well. Sad. 

Anyway, i don’t know kun ari pa ni gihapon ang steam train nga naka display sa gwa sg ila booth. Wala pa gid ko nakakita train nga tuodtuod. makadto ko didto siguro ay? it looks really interesting.

19th Stop: Sagay City. Sa Sagay booth makit-an ang nanari-sari nga manggad sg ila baybayon. Ginapasundayag man diri ang mga shell crafts kag disenyo nga diri lamang makita. Isa ka matahum nga ehemplo ang mga filipiniana gowns nga nahuman halin sa ulukaba sg mga kasag  kag kaliskis sg mga isda. Grabe ang ingenuity sg mga tawo di… Buron galing ang kwa sg camera so i dont think nga maconvinve ta kamo sina.. Ang Sagay city gali nahamtang sa Norte nga bahin sg Probinsya sg Negros Occidental.

20th Stop: Cadiz City. Here, the atmosphere is carnival-like. Sadya kag gahud. Sa gwa may mga automated sila nga mga characters nga appealing gid sa mga bata (pareho sa akon!) Ini ang pinaka entertaining nga booth so far. Weeeeeee!

 Ay.. wala ko gali kasulod sa booth gid nila… sus!

21st Stop: Manapla. See 7th Stop liwat.

22nd Stop: Victorias City. Diri sa Victorias nahamtang ang isa sa pinakadaku kag pinakauna nga sugar central sa Negros. Sa ila booth makita ang madamu nga produkto sg kalamay. Ginapabugal man nila ang ila syudad bilang isa sa pinakamatinlo nga lugar sa rehiyon sg visayas. Diri man gali nahamtang ang pabrika sg pahorito ko nga sardinas kag tuna… hehehehe. Ika-3 nga syudad ang Victorias sa Norte nga bahin sg Bacolod City.

23rd Stop: EB Magalona. Wala ko nakit-an. talang nako.

24th Stop: Silay City. Kilala ang Silay sa maduagon sini nga maragtas halin sa tyempo sg mga Kastila tubtub sa tyempo sg mga Hapon. Na-preserve ini sa mga dumaan nga mga balay kag antigo nga mga kagamitan nga ginapabugal gid sg mga Silaynon. Pila sa sini nga mga handumanan ang mahimo makita sa ila booth, subong man ang mga pinili nga obra sg mga talented nga artists nga tumandok sg sini nga siyudad,

25th Stop: Talisay City. Where oh where oh where art thou?

Finally! Home sweet home.

Papuli sa Bacolod, malayo pa makita na ang Bacolod City Public Plaza nga isa ka landmark sg syudad kag nahamtang sa sentro sini. Sa sulod, naka-exhibit ang mga butang kag mga hitabo nga naghatag sg ngalan kag dungog sa syudad, kaupod na diri ang MassKara Festival kag ang inasal nga manok. FYI, ang Masskara gali ang nagsugod gid sg ‘festival craze’ sa Pinas. Amo ni sya kuno ang “Mother of all festivals”. And Chicken Inasal NEVER tastes better anywhere but here in Bacolod! may reklamo???

I get off here. Hope you enjoyed the ride. Til the next Panaad!